Sobre la reforma constitucional y el "consenso"

Permalink 12.09.11 @ 00:18:43. Archivado en Derecho Público (Constitucional e Internacional)

La reforma constitucional creo que tiene más valor político que eficacia económica. Me explico: no creo que el nuevo artículo 135 de la Constitución Española (CE) vaya a contribuir a solucionar la gravísima crisis que atravesamos. Sin embargo, del procedimiento seguido creo que político-jurídicamente se pueden extraer varias lecciones: una mala, pero otras, contra lo que algunos han opinado, buenas.

En otro lugar he dicho que no parece que el nuevo artículo 135 CE vaya a servir para solucionar nuestros problemas económicos. Entre otras cosas porque la Constitución no fija ningún límite al déficit estructural, algo que se deja a una ley orgánica que, según se ha pactado, no entrará en vigor hasta el 2020. Como dijo Don Quijote, “cuan largo me lo fiáis, amigo Sancho”.

Creo que la reforma constitucional debe analizarse, no tanto por su sustancia económica, cuanto por sus implicaciones políticas. Y sobre este punto ya he dicho en otro lugar que por más que no sea preceptivo convocar un referéndum, sería muy conveniente hacerlo y por ello creo un error que los dos partidos que han impulsado esta reforma no hayan apoyado esa posibilidad.

Ahora bien, la reforma presenta algunos aspectos positivos. Disiento por ello de las opiniones de algunos colegas que han criticado el procedimiento seguido y, en especial, la “ruptura” del llamado “consenso” constitucional. Para empezar, conviene recordar que en ninguna sociedad sana existe “unanimidad” ni es bueno que todos piensen lo mismo. Por ello no parece procedente decir que se ha “roto” el “consenso” al aprobar esta reforma. Y es que resulta insoportablemente cínico que algunos de los partidos que apoyaron la aprobación del nuevo Estatuto catalán, en 2006 (CiU, PNV, BNG, CC) sin contar con el PP, se quejen ahora de la ruptura de ese “consenso”. El nuevo Estatuto catalán de 2006 se aprobó con muchísimo menos apoyo parlamentario que el aprobado en 1979. No se ve por qué “romper el consenso” al aprobar el nuevo Estatuto catalán de 2006 no era un problema y sí lo sea “romperlo” para aprobar la reforma constitucional de 2011. Con un agravante: mientras el nuevo Estatuto catalán de 2006 lo aprobó el 55% de los parlamentarios, la reforma constitucional la han aprobado el 90%. Por eso, me resultó incomprensible el esfuerzo del PP por sumar al “consenso constitucional” a un partido, como CiU que no ha hecho sino declararse fuera de la Constitución, en varios temas y, en especial, en el respeto del español como lengua oficial.

NOTA:
Este artículo se ha publicado originalmente en el diario ABC, edición de Galicia, el 11 de septiembre de 2011.


Bookmark and Share

Comentarios:
Aunque con retraso, leyendo sobre este tema, me gustaría conocer su opinión técnica sobre un aspecto que, desde el principio, me ha llamado la atención sobre esta reforma constitucional.
A mi juicio, la reforma es, ante todo, inconstitucional. Me explico. Según el art.1.1. España se constituye en un estado SOCIAL y democrático de derecho (...). A partir de ahí, si nos fijamos en el artículo 135, vemos que supedita el tamaño del déficit a lo que disponga un organismo supranacional, la UE.
Si tenemos en cuenta que el art.1.1 antepone el carácter social del Estado a cualquier otra premisa y que, por simple historia económica, se ha comprobado que ello se garantiza mediante la inversión pública, creo que puede decirse que el artículo reformado contradice el artículo 1.1, pues anteponer el déficit a cualquier otro criterio es algo, a todas luces, propio de Estados liberales.
Por lo tanto, si tenemos en cuenta que el art.1.1 se encuentra en el Título Preliminar, concluyo que la inconstitucionalidad reside en que se ha hecho una reforma ordinaria cuando debería haberse hecho por el procedimiento agravado.
Ahora, suponiendo que este razonamiento sea correcto (y que por lo que he ido leyendo defienden algunos teóricos de derecho constitucional) mi duda es quién tiene la potestad para anteponer un recurso (imagino que ante el TC) y cuál sería exactamente el tipo de recurso (imagino que de constitucionalidad).


Gracias por adelantado y un saludo

Gracias por su incisivo comentario.
Plantea dos cuestiones, una sustantiva y otra procesal.

La cuestión sustantiva es: ¿contradice el nuevo artículo 135 CE el artículo 1.1 CE que debe considerarse como superior?
Si se demostrara esa contradicción se podría plantear el problema que vd. plantea.
A mi juicio, sin embargo, no se da esa contradicción. Aunque estemos malacostumbrados, un Estado no puede vivir en permanente déficit. El déficit, a mi juicio, no es necesariamente "social" y puede calificarse como "anti-social" porque el déficit exige para su financiación una deuda, con intereses, QUE TIENEN QUE PAGAR LOS QUE VIENEN DETRÁS. A mi juicio, esto no es algo que quepa calificar como "social".

La cuestión procesal es: ¿quien y cómo se puede recurrir tal reforma?
La Ley Orgánica del Tribunal Constitucional no establece un procedimiento especial de impugnación de normas de reforma de la Constitución pero cabría entender, con una interpretación extensiva en favor del núcleo duro de la Constitución que esa impugnación sería posible asimilando las normas de reforma constitucional a las "normas con rango de ley". En tal caso la impugnación se podría hacer mediante recurso de inconstitucionalidad (sólo puede ser interpuesto por el Presidente del Gobierno, 50 diputados, 50 senadores, el Defensor del Pueblo, un gobierno autonómico o un parlamento autonómico) o mediante cuestión de inconstitucionalidad si la norma fuera decisiva en el fallo de una pleito ordinario.

C.
Enlace permanente Comentario por Laura 14.12.11 @ 14:11
Mire, a miña opinión sobre a reforma constitucional, (que penso que é un gravísimo erro), e sin entrar a cuestionar a súa lexitimidade nin a falla de consenso, nin a limitación das autonomías, (que é outra cuestión)...

A) A comenencia da limitación do défit público é un concepto discutido e discutible, por si mesmo non ten necesariamente que agredir o Estado do Benestar, pode que si, ou pode que non, depende das circunstancias e do gobernante de turno...

B) O que fai necesariamente a limitación do déficit público é impedir as grandes inversións, polo tanto dificulta o desenvolvemento, especialmente o das infraestructuras públicas, e o crecemento económico...

C) O poñer o límite do déficit na Constitución non garante para nada o seu cumprimento, e mais ainda adiandoo para o 2020..., e en todo caso hai contabilidade creativa, enxeñeiría financieira, etc..., ...tamén a Constitución garante o dereito ao traballo, a vivenda digna, prohibe o mandato imperativo dos parlamentarios... e estamos como estamos...

D) O que si fai a reforma proposta para o artigo 135 da Constitución e dar "prioridade absoluta" ao pago da débeda pública e os seus xuros por todas as administracións...

E) Como C) non obriga nin garante nada ate 2020 e ainda así con reservas, e D) obriga dende Xa!, é perfectamente posible, e sumamente probable, que dende hoxe ate 2020 o Estado Español incurra en default, (creba, bancarrota, insolvencia, etc…), co que como D) será de aplicación inmediata, (o pago é esixible polos acreedores diante dos tribunais), e..., disa nin pensións, nin soldos de funcionarios, primeiro son os cartos dos bancos e fondos alemáns, franceses, chineses, etc...

F) Conclusión, démonos por fodidos, especialmente os que cobran das administracións..., (de calquera, ainda que isa administración concreta, concello, deputación ou comunidade autónoma, esté saneada), si a débeda a ten o Estado, a prioridade de cobro dos investidores está por diante das trasferencias ordinarias do Estado as outras administracións, (concellos, deputacións ou comunidades autónomas),...


Iste é o verdadeiro problema dista reforma, en caso de naufraxio, nada de nenos e mulleres primeiro, os primeiros en ocupar os botes, os investidores en débeda pública…

Ademais, mediante ista disposición o Estado se desarma unilateralmente dende xa para poder negociar cos acreedores unha suspensión de pagos, unha quita ou unha reestructuración da débeda, renuncia ao concepto de "débeda soberana" e dalle todas as ventaxas xurídicas ao acreedor para demandar o pago de xeito absolutamente prioritario...

Vostede adoptaría isa clausula na súa vida particular?, comprometeríase a pagarlle ao banco o crédito renunciando a reservar o mínimo vital inembargable da súa nómina que lle permite a lexislación?,... (coido que agora subirono ate os 800 euros),...

Por certo, que as enmendas do BNG, (forza a que eu voto), a tramitación don proxecto de reforma constitucional non se foron polas reivindicacións de máximos nacionalistas, (dereito de autodeterminación), coma vascos e cataláns...

Si as leeu, verá que as enmendas refirense a cuestión planteada e propoñen unha saída distinta, consistente nunha política fiscal que permita recadar mais e unha planificación económica que desenvolva o xa establecido na propia constitución...
Enlace permanente Comentario por Costadamorte 14.09.11 @ 11:00
Hola, señor Ruiz:

Usted es catedrático de Derecho Constitucional, que no es lo habitual en la calle. Confieso que no me he leído la Constitución, tal y como le ocurre al 90% de los españoles. O más.

Creo que un referéndum para toda España en el cual se decidiera algún recorte de los estatutos, les daría ventaja a los separatistas, que les gusta mucho el victimismo, el agit-prop y el atizar odios. Por eso sospecho que los asusta mucho más si ese recorte lo hace el Parlamento, puesto que la mayoría de los españoles estaría a favor y no habría necesidad de agitar el gallinero (que es lo que a ellos les gusta) con unas votaciones.

De todos modos ha sido un buen aviso para ellos. Se han quedado, como dicen en Suramérica, "calladitos como un culo". Han gritado un poquito, pero no más allá de lo imprescindible. Seguramente que confían en el pasteleo con el PP. Si Rajoy tuviera un mínimo sentido de Estado aprovecharía, pero Mariano es de la derecha tradicional, para la cual el sentido de Estado pasa por que el gallinero no se alborote.

Saludos.
Enlace permanente Comentario por Priede 13.09.11 @ 15:21
Creo que el hecho de modificar la constitución de esta manera sin consultar al pueblo español demuestra otra vez mas que el el pueblo no le importa al jefe del estado español y al los políticos españoles.
Creo que España no merece para nada estar donde está ahora, un país pobre débil en todo, ni tiene economía fuerte ni voz en ningún organismo internacional. Sólo hace que ir detrás de Francia y Marruecos sin saber para qué.
Como español nunca entenderé cómo puede un país como España está así, con una historia brillante y un pueblo muy trabajador y habiendo demostrado saber salir de todas la dificultades sean como sean, está como está.
Ojalá que algún día, y que sea pronto, veamos al pueblo español dueño de su futuro y garantía de España fuerte, próspera y democrática y lejos de símbolos inútiles y costosos que perturban el futuro del nación española.

Enlace permanente Comentario por el aauin el horra 12.09.11 @ 17:06
Creo que a todos nos ha sorprendido esa decisión de los dos partidos mayoritarios:
1) porque --contrariamente a lo que piensan los políticos-- resta credibilidad a la nación: ¿qué se puede esperar de un país que usa su Constitución como si fuera una ley de quita y pon.
2) ha habido una sorpresa en todos los españoles, puesto que todos pensábamos que cualquier modificiación constitucional tendría por fuerza que ser aprobada en referéndum.

Y es ahí donde los nacionalistas se han puesto a temblar: ¿y si pasado mañana --piensan ellos-- los dos partidos mayoritarios deciden quitarnos los privilegios que tenemos?

Hasta ahora las bases de los partidos separatistas pensaban lo mismo que el resto de los españoles: que había que pasar por un referéndum; de ahí que jugasen con el chantaje de que ellos votarían en contra de cualquier reforma que los perjudicase; lo cual, dicho vulgarmente: esa es 'una burra' que los separatistas ya no les pueden vender a sus base...

Gracias por el comentario.
Disiento de una parte de su argumentación.
Por un lado, no ha sido una sorpresa para los que nos hemos leído la Constitución que eso se pueda reformar sin referéndum. Es más, se puede recordar que la anterior reforma de la Constitución, en 1992, se hizo sin referéndum.
Por otro lado, si hay alguien que NO quiere referendums para modificar la Constitución en materia autonómica... son los separatistas, porque saben que sus propuestas perderían.

Pero en una cosa lleva razón.
El hecho de que se reconozca lo que muchos llevamos diciendo desde años, a saber, que la Constitución está por encima de los Estatutos de autonomía y de las leyes autonómicas, les ha producido un cierto temblor.
C.
Enlace permanente Comentario por Priede 12.09.11 @ 14:37

Se muestran únicamente los últimos 40 comentarios de cada post.

Los comentarios para este post están cerrados.

Blogs
Espacio para el espíritu

Espacio para el espíritu

Orar en Pentecostés

Juan Jáuregui Castelo

El blog de Juan Carlos Ureta

El blog de Juan Carlos Ureta

Cuatro semanas cruciales

Juan Carlos Ureta

El blog de X. Pikaza

El blog de X. Pikaza

VaticaLeaks. Los secretos del Vaticano

Xabier Pikaza Ibarrondo

No más mentiras

No más mentiras

Tranquilos “masa”... el barco no se hunde ni...

Antonio García Fuentes

Mi vocación

Mi vocación

Ten amigos de verdad o búscalos

Sor Gemma Morató

En espíritu y en verdad

En espíritu y en verdad

Celebrar a la SS. Trinidad

José Manuel Bernal

Políticamente acorrecto

Políticamente acorrecto

11M, liquidación por cierre de negocio

José Donís Català

Ríase, aunque sea de mí

Ríase, aunque sea de mí

Madrid, sin trucos.

Chris Gonzalez -Mora

Tres foramontanos en Valladolid

Tres foramontanos en Valladolid

Los lunes, revista de prensa y red

Bustamante, Arévalo y Pardo de S.

Nido de poesía

Nido de poesía

Álvarez Lencero 3. POETA DEL HIERRO

Nicolás de la Carrera

Aeterna Christi Munera

Aeterna Christi Munera

El rey de los instrumentos nos habla de Pentecostés

Jose Gallardo Alberni

Secularizados, mística y obispos

Secularizados, mística y obispos

Haznos amar el retiro. Puntos de oración 30-5-12

Josemari Lorenzo Amelibia

Poemas

Poemas

La órbita del pétalo y de la buena sombra

José Pómez

El blog de Antonio Piñero

El blog de Antonio Piñero

Vida de san Mateo, apóstol y evangelista según los apócrifos

Antonio Piñero

cl@sicodigit@l

cl@sicodigit@l

Subasta extraordinaria de violines en la Sala RETIRO

Paulino Toribio

Plano picado y contrapicado

Plano picado y contrapicado

Hablemos de Jesucristo - I

Pedro Rizo

A contracorriente, el blog de Enrique Arias Vega

A contracorriente, el blog de Enrique Arias Vega

"Especie de casa de putas"

Enrique Arias Vega

Soy físico y Católico pa más INRI

Soy físico y Católico pa más INRI

¿Podemos recortar el salario de Isabel San Sebastián?

Julián Moreno Mestre

Hermosillo

Hermosillo

Busca la PGR a Yarrington en su casa

Efrén Mayorga

Opinión

Opinión

Entre Andorra y Gibraltar El estado y otros dinosaurios

Opinión

Haz de PD tu página de inicio | Cartas al Director | Publicidad | Buzón de sugerencias | Publicidad
Periodista Digital, SL CIF B82785809
Avenida de Asturias, 49, bajo - 28029 Madrid (España)
Tlf. (+34) 91 732 19 05
Aviso Legal | Cláusula exención responsabilidad

redaccion@periodistadigital.com Copyleft 2000

b2evolution Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons License.
Noticias Periodista Digital | Periodista Latino | Reportero Digital | Ciudadano Digital | Chistes, Videos y Poesias